مصاحبه با حسن نجف ، خواننده فلامنكو در ايران

 

 »» دانلود : كليپ تصويري ، حسن نجف مهدي محققي

آواز در موسيقي فلامنكو عضوي جدايي ناپذير  و  ضروري براي  اين موسيقي  به شمار مي رود  . همانطور كه در نوشته ها و مقالات گذشته ذكر كرديم ، تاريخ موسيقي  فلامنكونشان ميدهد كه اين موسيقي در ابتدا به صورت آواز بوده  و  در قرن هاي
بعد گيتار و رقص به آن اضافه گرديده است 

در كشور ايران  بخاطر كمبود منابع  و  مراكز تخصصي اين موسيقي  ،  فعاليت زيادي در رابطه با خوانندگي اين موسيقي نمي بينيم ، اما در سال هاي اخير فعاليت در زمينه خوانندگي فلامنكو بيشتر شد وحتا  شاهد برگزاري كنسرت فلامنكو باهمراهي آواز در سال هاي گذشته بوديم

حسن نجف  يكي از معدود خواننده هاي  فلامنكو در ايران و  شايد به عبارت ديگر تنها خواننده فلامنكو در ايران مي باشد كه در سال هاي اخير به برگزاري كنسرت و همراهي آواز در كنار گيتاريست هاي صاحب نام فلامنكو در ايران همچون مهدي محققي و احسان فرامرزي پور پرداخته است  

متن زير به گفتگو با اين خواننده فلامنكو اختصاص دارد كه توجه شما را به خواندن آن جلب مي كنيم

حسن  نجف  متولد سال 1354 (شهر تهران)  و داراي  مدرك كارشناسي ادبيات فارسي مي باشد  .  او در سال  1374  با ساز گيتار آشنا شد و  درسال 1375 توسط فرهاد غياثي با  تئوري موسيقي آشنا گرديد . او در سال  76  به همكاري با  فرزاد دانشمند  پرداخت و در  تئاتر  عروسي خون ( آهنگسازي و تنظيم : فرزاد دانشمند)  همراهي آواز  فلامنكو  را با  سازها  بر عهده گرفت  .  اين آواز درتئاتر عروسي خون بيشتر به آوا شباهت داشت تا  آواز و اين اجرا شروع فعاليت هنري
 حسن نجف به صورت حرفه اي به حساب مي آيد

 

»» آقاي نجف در رابطه با تئاتر عروسي خون براي ما بيشتر بگوييد . چگونه با فرزاد دانشمند آشنا شديد و در اين تئاتر بر روي صحنه رفتيد ؟

من توسط  يكي از دوستانم  كه شاگرد آقاي دانشمند بود با ايشان  آشنا شدم  .  ايشان صداي مرا شنيدند و از من  دعوت كردند كه به همراهي  با گروه ايشان در  تئاتر عروسي خون بپردازم  .  حدود دو يا سه ماه با هم براي اين تئاتر تمرين كرديم و اصلا زندگي كردن با آقاي فرزاد دانشمند و در كنار ايشان بودن تجربه اي ارزنده بود كه نصيب من شد

تئاتر  عروسي خون نوشته فدريكو گارسيا لوركا مي باشد كه در ايران  توسط  احمد شاملو  و  با برداشت شخصي ايشان به فارسي ترجمه شده است  .  آقاي  دانشمند برا ي اين اثر  موسيقي اي  را در دستگاه  تارانتا  خلق كردند  ومن بر روي اين دستگاه آوا مي خواندم . فكر مي كنم در سال 76 اين برنامه در سه ماه بر روي پرده بود و در سال بعد اين برنامه رپورتاژ شد و چهل و پنج روز بر روي صحنه بود

»» تا جايي كه اطلاع  داريم آقاي  دانشمند در موسيقي كلاسيك تبحر دارند  ، در مورد رابطه  ايشان با موسيقي فلامنكو  و آهنگسازي دستگاه تارانتا براي ما بيشتر توضيح دهيد ؟

گويا ايشان در گذشته قطعاتي را از موسيقي فلامنكو نواخته بودند و  به آهنگسازي در دستگاه  تارانتا اشراف داشتند  من در سال 76 كسي را نميشناختم كه به شكل قابل توجهي موسيقي فلامنكو را بنوازد و فقط ايشان را مي شناختم كه از عهده نواختن اين موسيقي بخوبي برآيد  .  البته تا جايي كه اطلاع دارم ايشان بنا به دلايلي به طور كل از  موسيقي فلامنكو فاصله گرفتند و به رشته تخصصي خود يعني گيتار كلاسيك پرداختند

»» به چه شكل با موسيقي  فلامنكو آشنا شديد  ،  اهالي اين  موسيقي را در كشور  شناختيد و  واضح تر بگوييم  به جمع دوستداران موسيقي فلامنكو پيوستيد ؟

من  توسط يكي  از دوستان بسيار خوبم به نام  آقاي سينا مير ميراني كه  به من خيلي لطف داشتندو هرجا كه هست برايش آرزوي موفقيت ميكنم با آقاي احسان فرامرزي  پور  آشنا  شدم كه قرار بود  با هم  بعد از آشنايي كاري  گروهي انجام دهيم كه  حالا به هر شكل مقدور و  محيا نشد .اما بابي براي آشنايي با فلامنكو كارها در كشور شد . من از طريق آقاي فرامرزي پور  با آقاي مهدي محققي آشنا شدم  .  آنها موسيقي فلامنكو  را به درستي  و بسيار زيبا اجرا مي كردند  . اين آشنايي ها و  روابط در نهايت  به كنسرت فلامنكو با همراهي آواز در فرهنگسراي نياوران منجر شد كه نمي دانم تا چه حد موفق بود

»» تا جايي كه اطلاع  داريم  فلامنكو  در اوايل  بصورت آواز  بود  و  بعد ها عناصر ديگري  همانند گيتار  و  رقص به آن اضافه شد  . آواز خواندن فلامنكو را چگونه فرا گرفتيد  ؟   آيا شما  كتاب يا متد خاصي را  براي ياد گرفتن  شيوه آواز  خواندن در اختيار داشتيد ؟

خير .  متد  و يا كتاب خاصي در اختيار نداشتم  و تا جايي كه  تحقيقات من اجازه مي دهد بايد خدمت شما عرض كنم كه آواز  فلامنكو  همانند آواز سنتي خودمان به صورت سينه به سينه انتقال يافته است . استاد در روبروي شاگرد مي نشيند آواز يا تمي را مي خواند و شاگرد آن را تكرار ميكند .  سينه به سينه

البته بسياري از خوانندگان در بعضي از شهرهاي اسپانيا در شيوه آواز خواندنشان اعمال سليقه هايي انجام مي دهند كه به نوعي منجر به  بوجود آمدن سبكي مخصوص به آن ناحيه  مي شود  .  من هم در ابتدا در سال هاي دور  (1374)  موسيقي جيسي كينگز گوش مي دادم و همان موقع احساس كردم كه با اين موسيقي ميتوانم به خوبي رابطه برقرار كنم و به خواندن آهنگ هاي جيپسي كينگز علاقه نشان مي دادم  .  هنگامي كه با آقايان محققي و فرامرزي پور آشنا شدم به آنها پيشنهاد دادم كه يك آهنگ فلامنكو را انتخاب كنند و من بر روي صداي گيتار آنها به خوانندگي بپردازم و خوب اين تجربه اي موفق بود . ولي خوب هيچگاه نميدانم كه چرا به موسيقي فلامنكو موسيقي كشوري كه فرهنگ ما نيست علاقه مند شدم  . احساس ميكنم هر كسي گم شده اي دارد و من هم گم شده ام را پيدا كردم

»» ما در نوازندگي گيتار فلامنكو قواعد و اصولي داريم كه نوازنده با رعايت آنها ميتواند اجرايي موفق و تحسين برانگيز داشته باشد همانند  رعايت كمپاس  .  آيا در خوانندگي فلامنكو نيز اين  قانون و  قواعد وجود دارد و اگر وجود دارد  به چه شكل مي باشد ؟

خوب ،  در بعضي  از  قطعاتي كه ليبره هستند قانون و قاعده خاصي  وجود  ندارد  .  ولي قطعاتي كه  ريتميك هستند مانند آلگرياس ، سوئارس و يا بولرياس اصول خاصي وجود دارد كه آن را رعايت ميكنند و من هم با گوش دادن و دقت كردن در آن بر پايه آن اصول آواز مي خوانم   ، به طور كلي ميتوان گفت بايد بر طبق كمپاس آواز خوانده  شود به طور مثال در آواز  خواندن در دستگاه بولرياس كه دستگاهي 12 ضربي مي باشد  ، معمولا خوانندگان از ضرب 12 يا 3 شروع به خواندن آواز ميكنند ، ولي خارج شدن به عهده خودشان مي باشد  و خارج كمپاس است . البته در بعضي مواقع  ،  بعضي از خوانندگان مثلا كامارون يا خيلي از خوانندگان  ديگر در بعضي از قطعات اصلا بر روي كمپاس نمي خوانند . ولي به طور كلي و اصولي كمپاس در خواندن آواز رعايت مي شود

»»  در ميان اين همه موسيقي و آواز هاي اصيل و زيباي ايراني شما چگونه به موسيقي فلامنكو علاقه مند شديد و يا شايد به قول بعضي از منتقدين موسيقي غربي ؟

سوال خوبي كرديد  .  بسياري از  افراد اين موسيقي را موسيقي غربي و غرب زدگي ميدانند  . ولي خدمت شما بايد عرض كنم كه اين موسيقي كاملا  شرقي مي باشد  نه غربي  .  اين موسيقي ريشه هاي  بسيار زيادي در هند  ،  شرق آسيا و عربستان دارد و به نظر من اين موسيقي بيشتر از اينكه غربي باشد شرقي است و جدا از اين موضوع موسيقي كلامي بدون مرز است . به نظر من وقتي كسي در موسيقي بتواند از عهده كاري برآيد تمامي مرزها را از ميان برداشته است

»» آيا خوانندگي شما از روي آثار بزرگان موسيقي كاري تقليدي به شمار نمي آيد ؟

خيلي ها معتقدند كه كار من كاري جديد نيست ، نوعي تقليد است و حرف تازه اي براي گفتن ندارد . من خيلي در اين زمينه پيگير شدم كه آيا همه تقليد ميكنند يا خير و به  اين نتيجه رسيدم كه در كشور اسپانيا تقليد از خوانندگي كسي نوعي سنت و رسم به حساب مي آيد و اصلا موردي عجيب به حساب نمي آيد
سنتي كه  سينه به سينه  منتقل شود  مسلما كاري تقليدي است  .  به طور مثال  كامارون د لا ايسلا  خواننده افسانه اي فلامنكو بسياري از كارهاي خود را از آنتونيو مايرونا تقليد كرده و موسيقي كامارون شديدا تحت تاثير اين خواننده مي باشد

در كشور خودمان هم تقليد در خواندن وجود دارد و به گفته استاد شجريان تقليد  درست كاري ارزشمند براي حفظ  يك سنت مي باشد و كاري  پسنديده است به نظر من نوآوري زاده تقليدي درست ميباشد و در تقليد درست يك هنرمند به نوآوري مي رسد  .  من در  ميان خوانندگان فلامنكو  به  كامارون علاقه خاصي دارم  .   هم  به شيوه  آواز خواندن اين  هنرمند و  هم به سرنوشت و زندگي نامه او  . او نيز از ايتدا كاري جديد را ارائه نكرد و نوآوري در كارش نبود و بعد ها اقدام به تغيراتي در شيوه آواز خواندنش كرد

بعد از كامارون من بسيار تحت تاثير موسيقي  دوكنده  هستم  و  به موسيقي او علاقه  دارم  .  او  نيز در ابتدا با تمام  وجود عاشق  و  شيفته كامارون بود و بسياري از  منتقدان او را به  تقليد صرف از كامارون متهم مي كردند  .  ولي او در سال هاي بعدي فعاليتش  و  با آلبوم هاي جديدش به همگان ثابت كرد كه من فقط  مانند كامارون نميخوانم و مانند خودم هم مي توانم بخوانم . او نيز در اوايل كار خود را به صورت كاملا تقليدي آغاز كرد

»»‌ چه شبا هت هايي را بين آواز ايراني و اسپانيايي ميبينيد . آيا شباهتي وجود دارد ؟

بله  صد در صد  چون آواز ما مسلما  پشتوانه  قوي تري داشته  .  ما گوشه هاي مختلفي در آواز ايراني داريم  .  آواز  ايراني قدمتي  سه هراز  ساله دارد و در  آن گوشه هاي زيادي را مي توان يافت
 ولي در آواز فلامنكو  ، به طور مثال در  دستگاه سولئارس  ، آواز از گوشه خاصي بهرمند نمي شود  و سبك هاي متفاوتي ندارند  .  به همين واسطه موسيقي ما بسيار غني تر از آواز و موسيقي فلامنكو مي باشد و  موسيقي ما بسيار عالي و پر محتوا مي باشد

»»  اگر عنصر و موسيقي  فلامنكو از شما گرفته شود  به چه سبك و آوازي روي مي آوريد ؟

خوب  من تا به حال به اين موضوع فكر نكردم و از سوال شما غافلگير شدم  . اگر اين حالت اتفاق مي افتاد و موسيقي فلامنكو وجود نداشت و من هم خواننده اين سبك نبودم ، فقط و فقط به موسيقي گوش ميدادم و انتخاب من براي گوش دادن موسيقي سنتي ايراني بود

»»  در يكي از مصاحبه هايي كه از په په دلوسيا خوانده بوديم  او اين نكته را يادآور  شد كه اگر  دو  هنرمند با بهترين شرايط موسيقايي در كنار هم قرار گيرند و نتوانند آن رابطه صميمي و قلبي را بين هم ايجاد كنند ، نمي توانند هنر خود را تكميل كنند و كاري تحسين برانگيز را ارائه كنند . در مورد روابط خود با نوازندگان ايراني براي ما بگوييد . با كداميك از آنها رابطه اي صميمي داريد و ميتوانيد هنر خود را در همراهي با او تكميل كنيد ؟

من هنگامي كه به جرگه فلامنكو نوازان وارد  شدم البته به عنوان يك  شنونده به اين نتيجه رسيدم كه  چقدر  نوازنده هاي ما ماهرانه اين موسيقي را مي نوازند با آنكه به قول معروف هيچ رگ اسپانيايي ندارند و اين موسيقي در خون آنها نيست . خوب از آنجايي كه ايراني ها در بسياري از موارد نخبه هستند در نوازندگي و القاء فرهنگ كشوري  به جز كشور و فرهنگ خودشان نيز تبحر دارند . من در ابتدا با احسان فرامرزي پور آشنا شدم    او بسيار خوب مي نواخت و در حال حاضر هم خوب مي نوازد ، برا ي من جاي تعجب داشت كه چگونه اين  نوازندگان اينقدر دقيق مي نوازند و كمپاس را به درستي  رعايت مي كنند ، من حتي بسياري از موارد را از آنها آموختم

من فكر مي كنم كنسرت هايي كه توسط سفارت اسپانيا  در كشور برگزار شده و هنرمنداني كه از  اسپانيا به ايران آمده اند نسبت به نوازندگان  ما  هيچ برتري ندارند  و حتي در  بسياري از موارد نوازندگان ما بهتر عمل مي كنند  .  نوازندگاني همچون كاوه ناصحي ، بهرام آقاخان و مهدي محققي نوازندگان قابلي در كشور به شمار مي روند

من با احسان فرامرزي پور ، مهدي محققي و كاوه ناصحي همكاري داشتم  .  آنها هر كدام سبك خاصي براي نواختن گيتار و اجراي قطعات دارند ، من از نوازندگي تمامي آنها لذت بردم . در رابطه با سوال شما بايد بگويم من آن رابطه يا درست تر بگويم آيره  لازم را در بين  هنرمندان ايراني بيشتر  با مهدي  محققي دارم   ،  از گيتار زدن او  لذت مي برم چون هم شخصيت او را دوست دارم و هم نوازندگي او را

»»  در مورد شخصيت صحبت كرديد . فكر مي كنيد شخصيت  هايي  كه با هم همخوني دارند تا  چه حد در ارائه يك  اثر مي توانند تاثير گذار باشند و موفق ظاهر شوند ؟

من سوال  شما را اينگونه جواب  مي دهم .  يك شخصيت براي من وجود دارد و يك نوازندگي .   يعني  كسي كه  با  او مي خواهيد همكاري كنيد  بايد اين دو مورد يعني شخصيت و  نوازندگي را دارا باشد . شخصيت براي من اولويت  كاري به حساب مي آيد و مهدي محققي هم از اين مورد مستثني نيست . من شخصيت او را بسيار دوست دارم ، شخصيت در نهاد انسانها نهفته است ولي نوازندگي هرگز

قدرت نوازندگي با تمرين و ممارست بدست مي آيد و اكتسابي مي باشد ، شما مي توانيد آن را از محيط اطراف بدست آوريد و كسب كنيد

من فكر مي كنم  شخصي كه مي خواهيد  چيزي از او ياد بگيريد  بايد منش  و  شخصيت داشته باشد  ،  در  غير اين صورت آموزش امكان پذير نيست  . در مورد نوازندگان ايراني بايد بگويم كه همه آنها رفتاري مطلوب و پسنديده دارند . كاركردن با آنها سخت است  چون خيلي سخت گير هستند و خودم را بايد به  آنها برسانم من براي تمامي  نوازندگان فلامنكو   از آن نوازنده جوان در  كشور تا پيشكسوتان احترام قائل هستم   .   به طور كلي  ايراني ها  انسان هاي دوست داشتني هستند  .  كار كردن با آنها سخت  نيست ولي كار من بسيار سخت است  چون بايد سعي كنم تا به آنها برسم

»»  در بعضي از آلبوم هاي جديد فلامنكو  آواز فلامنكو را در كنار سازهاي ديگر مانند سيتار ، پيانو ، ويلن و حتي  سازدهني و آكاردئون مي شنويم  . فكر ميكنيد آواز فلامنكو و گيتار دو عضو جدايي ناپذير از هم هستند يا اين آواز در كنار سازهاي ديگر نيز خوشايند است ؟

خوب  به موسيقي سنتي خودمان خوب نگاه كنيد  .  سال هاست كه آواز ايراني در كنار تار ، سه تار و سازهاي سنتي ديگر خوانده مي شود . خوب بسياري از افراد آمده اند در اين موسيقي نو آوري كردند و آواز سنتي ايراني را بر  روي سازهاي ديگر اجرا كرده اند  .  البته نمي دانم تا چه حد موفق بوده اند  .  من فكر  مي كنم هر سازي كه بتواند مفهوم يك  آواز اصيل را به درستي بيان كند به  هيچ عنوان  ناخوشايند  نيست  ،  بلكه نوآوري موفقي مي تواند باشد  .  البته  چون  موسيقي  فلامنكو موسيقي جديد و نوپايي در ايران به حساب مي آيد  ،  ما سعي مي كنيم اين موسيقي را به شيوه سنتي  آن يعني  همراه با گيتار ارائه كنيم

»» در مورد برنامه هاي  آينده خودتان براي ما توضيح بديد  .  آيا براي سال جديد برنامه خاصي  را براي اجرا مد نظر داريد ؟

بله  . آلبومي هست كه امسال ارائه ميشود و متعلق به مهدي محققي است و در آن  هنرمنداني  همچون  بهرام آقاخان و  كاوه  ناصحي نيز هنرنمايي كرده اند من هم در اين آلبوم در چهار قطعه با اين هنرمندان به همراهي آواز پرداخته ام در رابطه با كنسرت نيز در تابستان سال 86 برنامه اي را اجرا خواهيم  كرد كه روزها و ساعات دقيق آن اعلام خواهد شد

»»  در آخر چه پيامي براي  اهالي موسيقي فلامنكو داريد . چه نوازنده ها و چه افرادي كه مي خواهند شيوه صحيح خواندن اين آواز را فرا بگيرند ؟

خوب  موسيقي  فلامنكو  موسيقي  نوپا در  كشور به  حساب  مي آيد  و  ما در حقيقت  پرچم داران  اين  موسيقي در كشور به حساب مي آييم  .  من فكر مي كنم جو  ما بين اهالي  اين موسيقي بايد جوي سالم  و دوستانه باشد و كدورت ها نبايد هرگز  مانع پيشرفت اين موسيقي در كشور بشود . من بشخصه دوست دارم كه با همه همكاري و فعاليت داشته باشم  و به نوعي تاتيري  مثبت در روند رو به رشد اين موسيقي در كشور داشته باشم . نفس فلامنكو دوستي و محبت مي باشد  و كدورت ها  نبايد مانع رشد اين موسيقي در كشور بشود  و به شما كه  به عنوان يك رسانه جمعي موسيقي فلامنكو در كشور فعاليت مي كنيد و به نوعي پرچم دار اين موسيقي در كشور هستيد توصيه ميكنم هرچه بيشتر نسبت به تهيه مطالب  و ترجمه هاي  مفيد درمورد اين موسيقي  بپردازيد چون  كاري بسيار سخت  و پر مسئوليتي  را برعهده گرفته ايد  .  در آخر براي شما و تمامي مخاطبين موسيقي فلامنكو آرزوي موفقيت مي كنم

 

 

flamenconews.ir                 اختصاصي 
flamenconews@gmail.com  اميرحسين نيكخواه

 

flamenconews@gmail.com              ارسال مطالب ، پيشنهاد و انتقاد

 

:منبع
www.flamenconews.ir