»» خالئو

در فرهنگ فلامنکو به هر جشن و میهمانی ای که در آن از همراهی پالماس و پیتوس (Pitous) و فریادهای هیجان انگیز خالئادورِس (Jeleadores) استفاده شود ، خالئو (Jaleo) می گویند . خالئادورِس ، کسانی هستند که به منظور بیان شور و احساسات شنوندگان و تهییج هنرمندان دیگر حضار ، لغاتی را با فریادهای تحسین آمیز و شور انگیز همراه با پالماس ، ادا می کنند .

خالئو به عبارت دیگر نوعی بولریاس است که با کادنس هایی با تنالیته واحد و ریتم رقصی ، در ناحیه اكسترِمدورا (Extremedura) نواخته می شد . این دستگاه ، یک دستگاه اصیل و قدیمی است که با اندکی دستکاری و اصلاحات جزیی از میان نواهای کولیهای اکسترمدورا بازیافت شده است .

»» رقص خالئو

انتساب بولریاس و سولئارس رقصی به خالئو به طرز بارزی مشخص است . این ریتم خاص ریشه در چوفلا (Chufla) به معنی شوخی و طعنه و طنز دارد که در انتهای رقص ها به عنوان حسن ختام آلگریاس به کار می رود .

مارکاخه (Marcaje) یا میزان نشان گر شروع آواز ، مانند بولریاس است ؛ با این تفاوت که اجرای آن اندکی آهسته تر ، و با تاکیدات معکوس می باشد . منظور از تاکید معکوس این است که جای اجرای تاکیدات قوی و ضعیف با هم عوض می شوند و تاکید ضرب ها نیز بر روی ضرب اول هر تریپله قرار می گیرد. برای تجسم بهتر می توان حالئو را به سادگی یک واریاسیون ریتم 4/3 در فاندانگو دانست.

»» گیتار در خالئو

حالئو در حقیقت خودش نوعی از فاندانگو به نام خوتيا (Jotilla) است که در مد فریژین (کادنس اندلسی) نواخته می شود. گاهی اوقات در طول کوپلاهای دوم و سوم حالئو کادنس هایی اعمال می شود. تنالیته هایی که در حالئو به کار می روند خاص همین دستگاه هستند و باعث خلق ملودیهای ویِِِژه و منحصر به فرد خالئو می شوند که از بقیه دستگاهها متمایز و قابل شناسایی اند .

 

»» آواز خالئو

آواز خالئو یک آواز سه بخشی و بسیار سرزنده و شاد است که قرابت زیادی با بولریاس دارد . در حقیقت می توان ریشه آواز بولریاس را در خالئو یافت .

هر بخش آواز حالئو(کوپلا) از سه جمله هشت سیلابی تشکیل می شود که قافیه های آن در انتهای جملات فرد می آیند . کوپلاهای خالئو را می توان به نوعی ، کوپلای آواز سولئارس کوتاه شده تشبیه کرد ، به طوری که اشعار کوپلاها ، سه بخشی شده اند و ضمنا طبیعت اشعار آن نیز بر خلاف سولئارس ، سطحی و مزاح آمیز است .

 

»» کمپاس حالئو یا چوفلا(Chufla) با ریتم8/3

فرم خالئوی بولریاس که گاهی اوقات چوفلا هم نامیده می شود ، در حقیقت نوعی جمله بندی 12 ضربی با ریتم 4/3 به شکل «سوال-جواب» در سولئارس است که سریع تر اجرا شده ، با ریتم 8/3 نوشته می شود :
 

 

 

تعداد دوره های خالئو در رقص معمولا مضربی از 2 (8/6=8/3 ×2) است که جمله حل شونده در حقیقت جمله جواب انتهایی (ضرب های 10 تا 12) می باشد.

نکته : وقتی که نوازنده مجبور نباشد پایان را روی ضرب 12 بگنجاند ، جمله جواب انتهایی (جمله حل شونده) ممکن است روی ضرب های 4 تا 6 در فالستای گیتار تنظیم شود.

 

»»  جمله بندی خالئو یا چوفلا(جملات 6 ضربی بولریاس) :

یکی دیگر از مهم ترین دوره های کمپاس در بولریاس با حذف خالئو ، علاوه بر کمپاس آکوردیک 12 ضربی پایه ، دوره های 6 ضربی با ریتم 8/6 و 4/3 هستند . این جملات را می توانید به صورت «سوال-جواب» یا Tension-Resolution در نظر بگیرید .

یک قانون کلی در مورد جملات «سوال-جواب» وجود دارد و آن این است که جملات سوال می توانند ریتم 8/6 یا 4/3 داشته باشند ، ولی ریتم جمله جواب باید حتما 4/3 باشد . هر تعداد جمله سوال به هرشکلی می تواند تکرار شود ، ولی همه آنها در نهایت به چند روش محدود می توانند به یک دوره با ریتم 4/3 به عنوان جواب ختم شوند .

به جز دستگاههای سویاناس و سگیریاس ، در بقیه دستگاههای فلامنکو ، جملات حل شونده (جواب) همیشه دارای ریتم 4/3 هستند . بدین ترتیب شما هیچ گاه جمله ای را با ریتم 8/6 نخواهید دید که به عنوان جمله حل شونده (جواب) به کار رود.