اصول پایه ریتم و همراهی در فلامنکو 

Flamenco Accompaniment

قسمت چهارم

»» مطالعه قسمت اول
»» مطالعه قسمت دوم
»» مطالعه قسمت سوم

 

19»» ساختمان كمپاس هاي 12 ضربي

كمپاسهاي 12 ضربي به دو گروه تقسيم مي شوند . در يك گروه شروع كمپاسها با ضرب شماره 12 (مانند مثالهاي قبل) است . يعني نيمه اول اين كمپاسها ، يك كمپاس 6 ضربي است . گروه ديگر ، همانطور كه بطور طبيعي انتظار داريم ، كمپاس از ضرب 1 آغاز مي شود .

 

ميزانهاي يك در ميان 8/6 و 4/3 (يا 4/6 و 2/3)

| 11 *10 9 *8 7 *6 [4/3]| 5 4 *3 2 1 *12 [8/6] |

| 11 *10 9 *8 7 *6 [2/3]| 5 4 *3 2 1 *12 [4/6] |

 

 ضرب شماري در چهار ميزان 4/3 (يا 8/3)

| 12 11 *10 | 9 8 *7 |6 5 *4  | 3 2 *1 [4/3] |

| 12 11 *10 | 9 8 *7 |6 5 *4 |  3 2 *1 [8/3] |

 

اين ساختمان هاي پايه هنوز هم مي توانند در جهت تكميل شدن حركت كنند . مي توان يك فرم از ضربات تاكيدي را در مقابل يك جمله هارمونيك (كمپاس آكورديك) ، ملوديك (فالستا) يا كوروگرافيك (حركات رقص) از فرمي ديگر قرارداد و بدين ترتيب با تغييرات پلي ريتميك ، آن را پيچيده تر كرد ، يا اينكه با تغيير فرم تاكيدي ضربات در طول يك كمپاس اين كار را انجام داد . در قسمتهاي بعدي بطور مفصل در اين مورد توضيح داده شده است .

 

20»» دوره 12 ضربي با ريتم 8/6 و 4/3 

براي اينكه يكي از مهمترين انواع ساختار ريتم در فلامنكو را بدست آوريم ، مي توانيم ميزانهاي 8/6 و 4/3 را يك در ميان بياوريم :

 

 

توجه داشته باشيد كه در مثال قبل ، پالماس همراه ، روي ضربهاي 1 ، 2 ، 3 ، 7 ، 8 و 10 است .

 

21»» كمپاس 12 ضربي با ريتم 4/3 

كمپاس 12 ضربي با ريتم 4/3 ، شامل چهار ميزان با كسر ميزان 4/3 است . نحوه همراهي پالماس مانند دوره 12 ضربي با ريتم 8/6 و 4/2 مي باشد .

 

 

كمپاس هاي 12 ضربي با ريتم 4/3 را به صورت هاي گوناگون مي توان تاكيد گذاري كرد تا مناسب رقص يا آواز خاصي شوند :

 

 

 

به آخرين دورة كمپاس دقت كنيد . نحوه تاكيد گذاري شبيه به دورة كمپاس 12 ضربي با ريتم 8/6 و 4/3 است .

 

22 »» ريتم دوتايي  Dobles

تا زماني كه ميزان هاي 8/6 و 4/3 ، دقيقاً دوره هاي زماني يكسان داشته باشند ، اغلب مي توان آنها را بصورت پيوسته به دنبال هم بكار برد ( اين وضعيت پلي ريتم نام دارد ) . يك مثال مهم براي چنين حالتي ، نوعي همراهي پالماس است كه پالماس دوتايي يا دوبله ناميده مي شود . اين نوع همراهي ، پايه بولرياس و فاندانگوس دِ اوئلوا محسوب مي شود ، كه البته مي توان آن را در بسياري از دستگاههاي ديگر نيز استفاده كرد .

هنگامي كه در دستگاه بولرياس ، نوازنده با خواننده و رقاص همراهي مي كند ، نمي توان فرمول خاصي را براي كمپاس هاي آن در نظر گرفت و تغييرات كمپاس از لحاظ نوع تأكيد گذاري قابل پيش بيني نيست . رقاصان و خوانندگان آزاد هستند تا هر يك از انواع جملات تأكيدي يا تركيبي از آنها را وارد اجراي خود بنمايند ( كه البته بستگي به نحوه و حس و حال اجرا دارد ) . در چنين مواردي كوليها براي سر ضرب نگه داشتن كمپاس از دوبله ها استفاده مي كنند . 

يك ريتم دوتايي يا دوبله بدين ترتيب بوجود مي آيد كه شما با پايتان ريتـم 4/3 را اجـرا مـي كنيد ، در حاليكه در مقابل آن ريتم 8/6 را با دست زدن بوجود مي آوريد (پالماس) . در اين حال بر ماهيت 6 ضربي ميزان تأكيد مي شود . به عنوان يادآوري بايد بگوييم كه در همراهي ، ضربات تاكيدي بصورت سكوت بيان مي شوند ، به طوري كه پالماس دوبله به تنهايي ريتـم والــس را القـا مـي كند .

 

نكته :‌

پالماسي كه اجرا مي كنيد روي ضرب هاي 1 ، 2 ، 4 و 5  ، در مقابل ضربه پاي شما در ضرب هاي زوج واقع مي شود . در فاندانگوس دِ اوئلوا ، روي ضرب 5 معمولاً سكوت ديده مي شود . كمپاس بولرياس را مـي توانيد به هر يك از فرمهاي 8/6 يا 4/3 (و يا 8/3 در حالئو / چوفلا) تاكيدگذاري كنيد ، كه اين ريتمها در لحظات مشخصي تغيير مي كنند . بدين ترتيب ، همراهي با ريتم دو تايي (براي بولرياس) هميشه درست خواهد بود ، حتي اگر مناسب ترين گزينه نباشد (يعني تركيب چندان جالبي بوجود نياورد) .

معمولاً قبل و بعد از اين جملات 6 ضربي ، كمپاس آكورديـك پايه مي آيـدكه با پالمـاس همراهي مـي شود ( پالماس روي ضرب هاي 1 ، 2 ، 3 ، 7 ، 8  و 10 ، مشابه كوپلاي رقص و سولئارس قرار دارد )

23 »» بررسي مجدد كمپاس 12 ضربي با ريتم 4/3

يكي از انواع ريتم هاي دوتايي غالباً به عنوان همراهي با دورة 12 ضربي با ريتم 4/3 استفاده مي شود (با همه انواع تاكيدگذاري آن) . در شكل زير توجه كنيد كه شمارة ضربهاي 3 ميزان اول دوره 12 ضربي با ريتم 4/3 ، با ضربهاي معادلشان در دورة 6 ضربي ( با شروع در ضرب 12 ) مقايسه شده است . پالماس همراه براي اين ميزانها مشابه پالماس همراه در ريتم دوتايي است ؛ بجز آخرين پالماس (روي ضرب 5 كه معادل « آ »مي باشد) كه حذف شده است . همچنين روي ضرب سوم از دوره 12 ضربي ، يك پالماس وجود دارد كه مطابق با تاكيدگذاري 12 ، 3 ، 6 ، 8 و 10 مي باشد . در اين حالت (هنگام همراهي با آواز) پالماس همراه در دومين ميزان 4/3 غالباً حذف مي شود .

اگر حس پايه كمپاس بصورت نتهاي تريبله (سه بر دو) بيان مي شود ، پالماس همراه نيز بايد روي تريپله ها اجرا شود ( به تصوير قبل توجه كنيد ) .

توجه :‌

در تك نوازي گيتار يا اجراي رقص ، سه ميزان اول 4/3 در تصوير 13 ، به طرق گوناگون بوسيله ميزانهاي 8/6 جايگزين مي شوند . اين اتفاق معمولاً براي ميزانهاي اول و سوم مي افتد . بدين ترتيب تاكيد گذاري كمپاس 12 ضربي معمولي ما ،‌ به شيوة كمپاس 12 ضربي با ريتم 8/6 و 4/3  انجام خواهد شد . اين يك مثال مستقيم براي انجام ضرب شمـاري يك كمپاس با دو سرعت متفاوت است ؛ بديـن صـورت كه هم مـي توان مجموع چهارميزان را به عنوان يك كمپاس 12 ضربي با سرعت آهسته در نظر بگيريم و هم اينكه هر دو ميزان متوالي را به عنوان يك كمپاس 12 ضربي با سرعت تند .

 

24 »»  يامادا و دِسپلانته ( Desplante & Llamada )

يامادا و دسپلانته در بين بخشهاي متفاوت گيتار و رقص جهت مشخص كردن انتقال در موسيقي مي آيند . يامادا در هر دو گروه كمپاسهاي فلامنكو كاربرد دارد كه در گروه 4/2 و 4/4 ، سيـه رّه ناميده مي شود . دسپلانته اغلب براي رساندن معناي سنتي يك مرحله استراحت در بولرياس ( و نيز گروه آلگرياس ) استفاده مي شود كه شامل دو كمپاس 12 ضربي بوده ، با يك جمله هارمونيك نيز در رقص بنام كامبيو Cambio ) ( توام مي شود . در گروه كمپاس هاي 4/2 و 4/4 ، سيه ره ( يامادا ) شامل 4 ميزان است ولي در گروه كمپاسهاي 8/6 و 4/3 فقط از يك كمپـاس 12 ضربــي تشكيــل مي شود كه خاتمه اش روي ضرب 10 است .

مفهوم جمله حل شونده  Resolution يا جواب ، كاملاً مشابه يامادا است . همچنان كه قبلاً هم گفتيم ، بسياري از قطعات فلامنكو ، بصورت الگوي «سوال- جواب» جمله بندي مي شوند . بدين ترتيب شما مي توانيد تصور كنيد كه در كمپاسهاي 12 ضربي با ريتم 4/3 ، ميزانهاي 1 و3 به عنوان جملات سوال و ميزانهاي 2و4 به عنوان جواب عمل كنند . در اين حالت آخرين جمله جواب از ضرب 10 تا 12 به طول مي انجامد (ضرب هاي مربوط به ميزان چهارم) . دستگاههاي ديگر فلامنكو داراي الگوي جواب متفاوتي هستند .

ضمناً شما مي توانيد اينگونه تصور كنيد كه جمله جواب (حل شونده) نوعي جملة تكرار شونده در پايان قطعات است كه انتهاي جملات موسيقايي را مشخص مي كند .

 

 

 

...ادامه دارد  

flamenconews.ir                اختصاصي    
flamenconews@gmail.com امين روحاني

 

 

 

ارسال مطالب ، پيشنهاد و انتقاد                  flamenconews@gmail.com

تماس آن لاين                                   flamenconews_id@yahoo.com

 

 

منبع :
www.flamenconews.ir
date:1387/4/3