تحليل كمپاس هاي 12 ضربي در موسيقي فلامنكو

قسمت دوم

»» مطالعه قسمت اول

پشنهاد مي شود قبل از مطالعه اين مقاله ، با مراجعه به قسمت آموزش ، تمامي قسمت هاي مباحث نت و ريتم خواني در فلامنكو ، تئوري پايه براي موسيقي فلامنكو و آشنايي با دستگاه هاي فلامنكو را مطالعه نماييد

»» كمپاس سولئارس

كمپاس در فلامنكو مشتمل بردوره هاي ريتميكي از ضرب هاست كه در قالب جملات موسيقايي بيان مي شوند . سولئارس از يك كمپاس 12 ضربي تشكيل مي شود كه بدنبال هم تكرار مي شوند . در حقيقت شكل و نحوه بيان يك كمپاس ، متأثر از نحوه تاكيد گذاري جملات موسيقايي كمپاس است .

با استفاده از كمپاس ها در فلامنكو ، قالبي براي بيان جملات بوجود آورده اند كه حالت « سوال - جواب » نام دارد ، كه خود اين قالب را به حالات مختلفي از قبيل هارمونيك ، ملوديك ، ريتميك  وكوروگرافيك (طراحي حركات رقص) مي توان بيان كرد .

كمپاس هاي 12 ضربي فلامنكو به دو گروه اصلي تقسيم مي شوند :

كمپاس هايي كه با ضرب 1 آغاز مي شوند و كمپاس هايي كه با ضرب 12 آغاز مي شوند . اغلب ردوبله ها (چرخش در رقص ، راخئو و …) روي شماره هاي *8 – 7 يا *10 – 9 و يا هر دوي آنها انجام مي شوند .

»» نكته بسيار مهم :  

موسيقي فلامنكو يك موسيقي پلي ريتميك است . به همين دليل دو نفر كه با هم يك كار فلامنكو را اجرا مي كنند ، ممكن است كه دو فرم متفاوت الگوي تاكيدي را به كار ببرند . مثلاً در حاليكه نوازنده گيتار از الگوي اول تاكيدي استفاده مي كند ، خواننده يا رقاص الگوي دوم تاكيدي را در مقابل وي اجرا نمايد . درك اين وجه افتراق بين دو نوع دوره 12 ضربي ، اغلب مستلزم صرف دقت زيادي است .

در فلامنكو فرمول خاص و روش واحدي براي اجراي قطعات وجود ندارد ، ولي هر اجرايي از قوانين خاص خودش تبعيت مي كند . به طور خلاصه ، دوره هاي كمپاس 12 ضربي ، جزء لاينفك و از ملزومات ساختار دستگاههاي خانواده سولئارس محسوب مي شوند . در مورد انواع كمپاس هاي 12 ضربي و گونه گوني آن در مباحث بعدي توضيحات مفصّلي آمده است كه راهنماي شما در سفرتان به زيباييها و اعماق اين هنر پيچيده و مرموز خواهد بود .

»» كمپاس 12 ضربي با شروع در ضرب 1

اصلي ترين فرم كمپاس 12 ضربي در خانواده سولئارس ، خصوصياتي به شرح زير دارد :

 از چهار ميزان 4/3 تشكيل مي شود .

 جمله جواب انتهايي روي ضربهاي 12-10 واقع مي شود .

 ضربهاي تأكيدي روي اولين شماره هر ميزان است .

در اينجا شماره هاي 3-1 و 9-7 ، سؤال و شماره هاي 6-4 و 12-10 ، جواب مي باشند . اغلب ضرب 12 نيز در پايان آخرين جمله جواب (12-10) حالت تأكيدي دارد (در صورتيكه چند نفر با هم همراهي كنند و كار پلي ريتميك باشد ، معمولاً يكي از اجرا كنندگان بيان تأكيدي ضرب 12 را به عهده مي گيرد) .

»» كمپاس 12 ضربي با شروع در ضرب 12

مهم ترين نوع در اين فرم از كمپاس 12 ضربي روي ضربهاي 12 ، 3 ، 6 ، 8 و 10 تأكيد دارد . در اينجا سؤال اصلي از شماره هاي 5-12 و جواب اصلي از شماره هاي10-6 تشكيل مي شود ، به طوريكه پايان كمپاس را ضرب 10 مشخص مي كـند (در حاليكه ضرب 11 را ، سكـوت تشكـيل مـي دهد) :

ضرب 10 كه به نقطه انتقال يا چرخش ( Pivot Point ) موسوم است ، محل انجام انتقال بوده و در كمپاس 12 ضربي فلامنكو از اهميت خاصي برخوردار مي باشد . اين ضرب اغلب با يك ردوبله در شماره هاي *10-*9 به صورت تأكيدي بيان مي شود :

نوع ديگر تأكيد ، مانند جمله جواب در فرم 1 ( شروع در ضرب 1 ) اجرا مي شود . توجه داشته باشيد كه ضرب 6 به گونه اي اجرا مي شود كه براي تأكيدات قوي بعدي حكم راهنما را دارد :

اغلب شماره هاي 2-1 براي شماره 3 به عنوان آناكروزيس عمل مي كنند ( دام دي ري ، دام دي ري ، دامب ) . در اين نمونه ، ضرب قوي 12 ( كه به صورت سكوت نيز قابل اجراست ) به عنوان كليدي براي آناكروزيس استفاده مي شود :

به شباهت بين آناكروزيس و جمله بندي نوع 1 تأكيدگذاري توجه كنيد . اين فرم تأكيدي را همچنين مي توان به صورت زير اجرا كرد :

در اينجا ضربهاي 6-4 نمونه اي از يك يامادا را نشان مي دهند ( دام دي ري ، دام دي ري ، دامب ) و ضربهاي 8-7 و 10-9 نيز هر كدام به تنهايي يا هر دو با هم مي توانند به عنوان آناكروزيس استفاده شوند .

به عنوان يك وارياسيون ديگر ، گاهي اوقات تأكيدگذاري ضربهاي 6-1 را در ضربهاي 12-7 نيز اعمال مي كنند (خصوصاً در اجراي انفرادي رقص پا يا تاكونئو) ، و پس از اينكه در چند كمپاس پشت سر هم اين الگو را پياده كردند ، در نهايت با اجراي الگوي اوليه (تأكيد روي ضربهاي 8 ، 10 ، 12) ، كمپاس را روي ضرب 10 حل مي كنند (به پايان مي برند) :

flamenconews.ir                 اختصاصي
flamenconews@gmail.com  امين روحاني   

flamenconews@gmail.com                ارسال مطالب ، پيشنهاد و انتقاد

flamenconews_id@yahoo.com                                 تماس آن لاين

: منبع
www.flamenconews.ir
E.book
date1387/2/25